δισκοκηλη

 

Τι είναι η δισκοκήλη?

 

Η δισκοκήλη είναι μια πάθηση που επηρεάζει πολύ κόσμο παγκοσμίως. Χωρίς να προβώ σε υπερβολικές και αχρείαστες λεπτομέρειες, πρόκειται για πάθηση του μεσοσπονδύλιου δίσκου. Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται για ρήξη του ινώδους δακτυλίου με αποτέλεσμα να μετατοπίζεται ο πηκτοειδής πυρήνας και να συμπιέζει τον νωτιαίο μυελό. Αυτή η συμπίεση του νωτιαίου μυελού πολύ συχνά προκαλεί πόνο και μουδιάσματα κατά την κίνηση ή ακόμα και σε ακινησία.

 

Δισκοκήλη

Έχει βρεθεί πως η ύπαρξη δισκοκήλης δεν προκαλεί απαραίτητα πόνο ή άλλα συμπτώματα και πως πολύς κόσμος έχει δισκοκήλη χωρίς να το γνωρίζει (Jensen et al., 1994). Αυτό σημαίνει πως, ακόμα και αν η μαγνητική σου έδειξε ότι έχεις δισκοκήλη, υπάρχουν αρκετές πιθανότητες να μην είναι αυτή η αιτία του πόνου σου.

Σε αυτό το άρθρο θα επικεντρωθούμε στην κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου της οσφυϊκής μοίρας (Οσφυϊκή δισκοκήλη).

Ο περισσότερος κόσμος θεωρεί, ότι μια δισκοκήλη διαρκεί εφ’ορου ζωής και πως αν τραυματιστείς αλλάζει η ζωή σου ριζικά.

Όντας και εγώ ο ίδιος παθών δισκοκήλης, μπορώ να σε διαβεβαιώσω ότι δεν ισχύει σε καμία περίπτωση. Η δισκοκήλη επουλώνεται, και μπορείς να επανέλθεις στην προ-τραυματισμού σου κατάσταση.

 

Τρόποι διάγνωσης της δισκοκήλης

 

Τα συμπτώματα δεν είναι πάντα ίδια, αλλά στην πλειονότητα των περιπτώσεων είναι: πόνος στη μέση (οσφυαλγία) και στο πόδι (ισχιαλγία), μυϊκή αδυναμία, μούδιασμα και ακόμα και μειωμένη αίσθηση των εμπλεκόμενων μυών.

Αν υποπτεύεσαι ότι έχεις δισκοκήλη, καλό είναι να συμβουλευτείς τον γιατρό σου, ο οποίος μπορεί να καταλάβει σε ποιο σημείο και σε τι έκταση είναι το πρόβλημα βασιζόμενος στη διάγνωση του.

Σε περίπτωση που τα πράγματα δεν είναι και τόσο ξεκάθαρα, ο γιατρός θα σου προτείνει μια μαγνητική εξέταση η οποία θα δείξει ακριβώς τι πάθηση έχεις.

 

Μηχανισμός Τραυματισμού

κάμψη κορμού

Η δισκοκήλη, μπορεί να συμβεί κατά τη διάρκεια των ακόλουθων ενεργειών:

Επαναλαμβανόμενη κάμψη κορμού

Το συνεχές και επαναλαμβανόμενο σκύψιμο συμπιέζει τους μεσοσπονδύλιους δίσκους και αυξάνει τις πιθανότητες για τραυματισμό. Όταν αυτό γίνεται υπό επιβάρυνση τότε οι πιθανότητες αυξάνονται δραματικά (πχ. Άρσεις θανάτου με λανθασμένη τεχνική).

Υπερέκταση

Αντιστοίχως, δισκοκήλη μπορεί να προκληθεί και από συμπίεση των δίσκων κατά την υπερέκταση της σπονδυλικής στήλης. Παρ’ότι λιγότερο συχνό από τους τραυματισμούς κατά την κάμψη, αποτελεί μια συχνή αιτία δισκοκήλης.

Συμπιεστικά Φορτία

Η σπονδυλική στήλη, όταν είναι σε ουδέτερη θέση μπορεί να διαχειριστεί πολύ μεγάλο φορτίο συμπίεσης. Υπάρχουν όμως στιγμές που είτε λόγω συνδυαστικών κινήσεων είτε λόγω υπερβολικών φορτίων, η συμπίεση προκαλεί ρήξη της ινώδους ατράκτου.

Στροφή

Η σπονδυλική μας στήλη δεν είναι φτιαγμένη για μεγάλες στροφές, και ούτε φυσικά για στροφές υπό μεγάλη επιβάρυνση. Είναι σχεδιασμένη για περίπου 13 μοίρες στροφής, πράγμα που σημαίνει ότι όσο αποκλίνουμε από αυτόν τον αριθμό τόσο πιο επικίνδυνη γίνεται η στροφή.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι σπάνια ευθύνεται μια και μόνο κίνηση. Συνήθως υπάρχει συνδυασμός κινήσεων κατά τη διάρκεια του τραυματισμού (π.χ. στις στρατιωτικές πιέσεις, υπάρχουν συμπιεστικά φορτία στην σπονδυλική στήλη, σε συνδυασμό με υπερέκταση).

 

Τρόποι Αντιμετώπισης

 

Όπως προείπα, πολλοί πιστεύουν ότι από τη στιγμή που παθαίνεις δισκοκήλη, «την παντρεύεσαι» για την υπόλοιπη ζωή σου.

Πάμε να δούμε γιατί αυτό δεν ισχύει.

Το σώμα βρίσκεται σε μια κατάσταση συνεχής επούλωσης. Καθημερινά αναπληρώνει το σώμα με νέα κύτταρα. Αυτό σημαίνει ότι δεν φταίει το σώμα σου που η δισκοκήλη σου δεν έχει βελτιωθεί εδώ και μήνες. Δεν σε έχει ξεχάσει το σώμα σου. Απλούστατα εσύ διαιωνίζεις τον τραυματισμό σου. Είτε κάνοντας κινήσεις/ασκήσεις που τον επιβαρύνουν, είτε λόγω γενικότερης ακινησίας. Σε πολλές περιπτώσεις, μερικές μικροαλλαγές στην καθημερινότητα όπως καλύτερη στάση του σώματος, έχει βρεθεί πως είναι ικανές να επουλώσουν ένα τραυματισμό μεσοσπονδύλιου δίσκου (Ryu and Kim, 2010) (Ushewokunze et al., 2008) (Benson et al., 2010).

Για να καταφέρουμε να θεραπεύσουμε έναν τραυματισμένο δίσκο, ο στόχος μας είναι να χτίσουμε μυς και να ενδυναμώσουμε τους εμπλεκόμενους στον τραυματισμό μυς (πόδια, κοιλιακούς, ορθοτήρες κορμού). Αυτός είναι και ένας λόγος που οι αθλητές επανέρχονται γρηγορότερα μετά από κάποιο τραυματισμό. Χτίζοντας όλο και περισσότερο δύναμη και μυς, τοποθετούνται λιγότερα φορτία στους δίσκους, με αποτέλεσμα να επιταχύνεται η επούλωση.

Αυτό που θα διαπιστώσεις, είναι ότι μετά τον τραυματισμό θα υπάρχουν μερικές κινήσεις που δεν μπορεί να κάνει το σώμα σου χωρίς αρκετό πόνο (πχ, να σκύψεις για να δέσεις τα κορδόνια). Αυτές είναι κινήσεις που θα πρέπει να αποφευχθούν πλήρως τον πρώτο καιρό, καθώς καθυστερούν την επούλωση. Αντιθέτως, η κίνηση που θα πρέπει να κάνεις επανειλημμένα σε μορφή άσκησης, είναι η αντίθετη. Δηλαδή αν υπάρχει πόνος κατά την κάμψη, πρέπει να δουλευτεί η έκταση. Έτσι, παρέχουμε στο σώμα θεραπευτική κίνηση, η οποία αυξάνει την αιμάτωση στην περιοχή, κάτι που είναι αναγκαίο για γρηγορότερη ίαση μιας και οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι υστερούν πολύ σε αιμάτωση (Grunhagen, 2006). Ακόμα, η κίνηση αυτή λειτουργεί ως feedback στον εγκέφαλο για να του δείξουμε οτι δεν χρειάζεται να στέλνει σήματα πόνου συνεχώς, υπάρχουν και κινήσεις που δεν προκαλούν κακό στην τραυματισμένη περιοχή. Συνεπώς μειώνουμε την γενικότερη ευαισθησία της περιοχής, δίνοντας μας τη δυνατότητα να συνεχίσουμε τις ασκήσεις.

Όταν περάσουμε το πρώτο, έντονο στάδιο του τραυματισμού, μπορούμε να εντάξουμε πάλι σιγά-σιγά τις κινήσεις που προκάλεσαν τη ρήξη.

 

Μην αφήνεις τον πόνο να σε κυριεύει.

Η κινησιοφοβία είναι σύνηθες φαινόμενο των ατόμων με πρόσφατο τραυματισμό. Αυτό όμως, μόνο κακό τους κάνει καθώς έχει βρεθεί ότι η κίνηση, ή μάλλον η σωστή κίνηση, βοηθάει δραματικά στην επούλωση. Συνεπώς, η κίνηση όχι μόνο συνίσταται, αλλά επιβάλλεται αν θέλουμε να έχουμε γρήγορη ίαση χωρίς απώλεια μυϊκού ιστού. Πιο συγκεκριμένα, έχει βρεθεί ότι ένα ειδικό πρόγραμμα με ασκήσεις για την σπονδυλική στήλη οδηγεί σε καλύτερα αποτελέσματα από ένα γενικό πρόγραμμα, σε άτομα με ρήξη μεσοσπονδύλιου δίσκου (C, 2017).

 

Πρόσθεσε στο ασκησιολόγιο σου το επίπονο πρότυπο κίνησης.

Αφού περάσει το οξύ στάδιο τραυματισμού, και η ευερεθιστότητα μειωθεί, είναι πολύ σημαντικό να προσθέσουμε το επίπονο πρότυπο κίνησης στο πρόγραμμα γυμναστικής μας. Αυτό φυσικά πρέπει να γίνει σταδιακά και προοδευτικά, με τις κατάλληλες ασκήσεις. Σε αυτό το σημείο είναι λογικό να υπάρχει μικρή ενόχληση κατά την άσκηση, αλλά όχι πόνος κατά τη διάρκεια και μετά το πέρας των ασκήσεων.

 

Τρόποι Πρόληψης

 

Μόλις ξυπνάμε το πρωί, οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι είναι υπερενυδατωμένοι και γεμάτοι με υγρό. Κατά τη διάρκεια της ημέρας, αυτό ελαττώνεται και επανέρχεται σε φυσιολογικά επίπεδα, όσο ασκούνται συμπιεστικά φορτία στην σπονδυλική στήλη (Zander et al., 2010). Αυτός είναι και ο λόγος που το πρωί είμαστε έως και 25 mm ψηλότεροι από οτι το βράδυ (Hawes and O’Brien, 2006). Πέρα από τις επιπτώσεις στο ύψος, αυτή η υπερενυδάτωση των δίσκων έχει και επιπτώσεις στην δυνατότητα μας να γυμναστούμε με ασφάλεια. Λόγω της αυξημένης ποσότητας υγρού, οι δίσκοι είναι ψηλότεροι με αποτέλεσμα οι εμπλεκόμενοι σύνδεσμοι να είναι σε τεταμένη κατάσταση, με μικρότερη δυνατότητα διάτασης, αυξάνοντας έτσι το stress που ασκείται στους μεσοσπονδύλιους δίσκους κατά την κίνηση. Όλο αυτό, οδηγεί σε αυξημένες πιθανότητες τραυματισμού εαν αποφασίσεις να γυμναστείς κατευθείαν με το που ξυπνήσεις.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσεις να γυμνάζεσαι νωρίς το πρωί. Απλώς σημαίνει ότι πρέπει να δώσεις έμφαση στο ζέσταμα σου.

Βέβαια, αν έχεις την άνεση να γυμνάζεσαι ότι ώρα θες, θα ήταν καλύτερα να αφήσεις τουλάχιστον 2 ώρες να περάσουν από τη στιγμή που ξυπνάς. Σε περίπτωση που δεν έχεις αυτήν την πολυτέλεια, πάμε να δούμε τι μπορείς να κάνεις:

  • Προσπάθησε, πριν γυμναστείς, να κάνεις ασχολίες που “επιβαρύνουν” σε μικρό βαθμό την σπονδυλική στήλη. (Περπάτημα, ορθοστασία)
  • Δώσε έμφαση στο ζέσταμα. Κάνε 1-2 σετ παραπάνω σε κάθε άσκηση που κάνεις για ζέσταμα
  • Κράτα τις βαριές ασκήσεις (άρσεις θανάτου, στρατιωτικές πιέσεις) για το τέλος. Ναι, αυτό δεν είναι και ότι καλύτερο οσον αφορά τη μέγιστη απόδοση, αλλά προσπαθούμε να ελαχιστοποιήσουμε τις πιθανότητες για ρήξη μεσοσπονδύλιου δίσκου.

 

Να αλλάζεις συχνά στάση όταν κάθεσαι.

Αυτό που θέλουμε να πετύχουμε είναι να αποφύγουμε να στρεσάρουμε συγκεκριμένες δομές για πολύ ώρα. Όταν αλλάζεις συχνά στάση, δεν προλαβαίνει να μαζευτεί μεγάλο στρεσογόνο φορτίο στις δομές και να προκαλέσει μόνιμες αλλαγές. Φυσικά οι στάσεις που θα πρέπει να υιοθετείς, θα πρέπει να είναι «σωστές» στάσεις με την σπονδυλική στήλη κάθετη ή ακόμα και σε ελαφριά λόρδωση. (Zemp, Taylor and Lorenzetti, 2013).

 

Πόσος καιρός θα χρειαστεί μέχρι να γίνω τελείως καλά?

Η αλήθεια είναι οτι μια δισκοκήλη, δεν είναι όπως μια μυϊκή θλάση.  Χρειάζεται αρκετό καιρό για να θεραπευτεί πλήρως, και ο λόγος είναι, όπως προείπαμε, η ελάχιστη αιμάτωση και η διαιώνιση της από κακές συνήθειες (κακή στάση σώματος κλπ).

Αυτό, βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν θα υπάρχει εμφανής πρόοδος. από τις πρώτες κιόλας εβδομάδες, ο πόνος θα πρέπει να υποχωρεί αν όλα γίνονται σωστά. Αν όμως μιλάμε για πλήρη ίαση, τότε πρέπει να περάσουν τουλάχιστον από  3-6 μήνες και κάποιες φορές φτάνουν τους 15+, αναλόγως το περιστατικό (Ryu and Kim, 2010) (Benson et al., 2010) (Altun and Yüksel, 2017).

Τέλος, το μέγεθος της δισκοκήλης δεν είναι ανάλογο με τον χρόνο που χρειάζεται για να θεραπευθεί. Δηλαδή μια μικρή δισκοκήλη δεν είναι απαραίτητο ότι θα θεραπευθεί γρηγορότερα από μια μεγαλύτερη. Μάλιστα, κάποιοι πιστέυουν ότι η μεγαλύτερη «εντοπίζεται» ευκολότερα από τον οργανισμό με αποτέλεσμα να θεραπεύεται γρηγορότερα.

 

Βιβλιογραφία

  • Altun, I. and Yüksel, K. (2017). Lumbar herniated disc: spontaneous regression. The Korean Journal of Pain, 30(1), p.44.
  • Benson, R., Tavares, S., Robertson, S., Sharp, R. and Marshall, R. (2010). Conservatively treated massive prolapsed discs: a 7-year follow-up. The Annals of The Royal College of Surgeons of England, 92(2), pp.147-153.
  • C, Y. (2017). Comparison of lumbar spine stabilization exercise versus general exercise in young male patients with lumbar disc herniation after 1 year of follow… – PubMed – NCBI. [online] Ncbi.nlm.nih.gov. Available at: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26309670 [Accessed 11 Sep. 2017].
  • Grunhagen, T. (2006). Nutrient Supply and Intervertebral Disc Metabolism. The Journal of Bone and Joint Surgery (American), 88(suppl_2), p.30.
  • Hawes, M. and O’Brien, J. (2006). The transformation of spinal curvature into spinal deformity: pathological processes and implications for treatment. Scoliosis, 1(1).
  • Jensen, M., Brant-Zawadzki, M., Obuchowski, N., Modic, M., Malkasian, D. and Ross, J. (1994). Magnetic Resonance Imaging of the Lumbar Spine in People Without Back Pain. New England Journal of Medicine, 331(2), pp.69-73.
  • Ryu, S. and Kim, I. (2010). Spontaneous Regression of a Large Lumbar Disc Extrusion. Journal of Korean Neurosurgical Society, 48(3), p.285.
  • Ushewokunze, S., Abbas, N., Dardis, R. and Killeen, I. (2008). Spontaneously disappearing lumbar disc protrusion. British Journal of General Practice, 58(554), pp.646-647.
  • Zander, T., Krishnakanth, P., Bergmann, G. and Rohlmann, A. (2010). Diurnal variations in intervertebral disc height affect spine flexibility, intradiscal pressure and contact compressive forces in the facet joints. Computer Methods in Biomechanics and Biomedical Engineering, 13(5), pp.551-557.
  • Zemp, R., Taylor, W. and Lorenzetti, S. (2013). In VivoSpinal Posture during Upright and Reclined Sitting in an Office Chair. BioMed Research International, 2013, pp.1-5.

 

Share: